HAYATIN KOMİK YANLARI-1

Tutuş ALTAYLI

Yaşlı Kadın ve Yaşlı Adam

Yaşlı kadın pencereden baktı. Kocasının yanında tanımadığı biri vardı. Kadın anladı ki kocasının işi vardı. Bu yüzden hiç seslenmeden geri gitti. Yaşlı adam karısının kendisine baktığını geç fark etti. Yaşlı adam geçmişin verdiği doğallık ve samimiyetle karısına seslendi: “Ne diyon LAN”

Kanuni Hak Dedikleri  

Genç adam öğle sonu hastaneye gitti. Herkes gibi oda sıra numarası alıp sırasını beklemeye başladı. Sonunda sıra geldi ve doktorun odasına girdi. Doktor bayandı. Doktorun bayan olmasından dolayı ilk önce tereddüt yaşadı. Çünkü kadın çalışma arkadaşlarıyla sık sık sorun yaşamıştı. Kadınların gereksiz konulara takılıp kalmasına çalıştığı yerde sık sık huzursuz olmuştu. Ayrıca kadınların kanuni haklara sığınıp birçok kimseyi mağdur ettiğine sık sık rastlamıştı. Ama sonra kendi kendinden utandı. Çünkü “her insan yanı olmazdı. İster kadın olsun ister erkek olsun önemli olanın insanın işini düzgün yapmasıdır.” dedi kendi kendine. Doktor genç adamın şikâyetini dinleyip genç adamı filme gönderdi. Genç adam filmi çektirip tekrar doktorun yanına geldi. Geldiğinde kadın doktorun odasının kapalı olduğunu gördü. Sekreter bayana doktoru sordu. Sekreter, Doktorun süt iznine ayrıldığını belirtti. Genç adam bu durum karşısında “Ben ne olacağım.” dedi. Sekreter hemcinsini savunmanın verdiği gururla:” Kanuni hakkı beyefendi” dedi. Tamam, da ben ne olacağım dedi Genç Adam. Sekreter umursamaz bir tavırla başka doktora rica edin o baksın dedi. Genç adam bir anda kendi kendine : “Kadın doktorun kanuni hakkı var ama benim hasta(?) hakkım yok diye düşündü. Önemli olanın zaten onun hakkıydı. Bu yüzden benim mağdur olmamın bir anlamı yoktu. O yüzen mağdur olmakla beraber başka doktordan muayene olmak içinde ricacı olması gerekende(?) benim” diye düşündü. Sonra kadın doktoru ilk gördüğünde düşündükleri geldi ve kendi kendine gülerek muayene olmadan hastaneden ayrıldı.

Elektrik Meselesi

Bir gün öğretmen arkadaşım Fen Bilgisi dersinde elektrik konusunu işlemekteydi. Elektrik çeşitlerini anlatırken bir öğrenci parmak kaldırır. Öğretmen arkadaşım öğrenci herhalde ciddi bir soru soracak diye düşünerek öğrenciye sor der. Öğrenci: ”Televizyonda kadın adama senden elektrik alamadım diyor. Bu nasıl bir elektrik hocam…” Ben arkadaşıma herhalde öğrenci dalga geçmeye çalışmış dedim. Arkadaşım bana dönerek ciddi bir şekilde: “hayır hocam öğrenci o soruyu sorarken gayet ciddi idi.” Ben şimdi bu öğrenciye ne diyeyim: herkes herkesten elektrik almak zorunda değildirJ))

GÖNDERİLMEMİŞ BİR MEKTUP

Tutuş Altaylı

Ey güzellerin güzeli anneciğim!

Ben bu mektubu yazarken yüreğimde acı ve gözlerimde nem var. Oysa ben bu mektubu sen vefat etmeden önce kaleme almaya başlamıştım. Ama dünyanın gelip geçiciliğine fazlamı daldım yoksa hayırlı bir evlat mı olamadım nedendir bilinmez sana yazacağımı mektubu bitirmek nasip olamadı gitti. Bak sen vefat etmeden önce ne yazmışım:

“Bir gece yüreğime bir çiğ damlası kadar bir korku düştü.  Bu korku bir sırtlan edasında tüm bedenime tüm ruhuma üşüştü. Ya bir sabah sensiz uyanırsam diye anne! Söyle anne söyle… Senin yokluğunu evlât sevgisi veya kardeş sevgisi doldurur mu Anne? Vardan öte, yoktan öte bir sevgiymiş: Ana sevgisi. Yüreğimim sessiz çığlığı duyulur mu sensizlikte? Anne: duygularım çıplak ve acizdir sensizlikte! “

Evet, annem yukarıda bahsettiğim korku ağustos ayının üçünde gerçekleşti. Artık ne zaman çocuğunu seven bir anne görsem içim burkulacak. Ya da olmadık yerde aklıma geleceksin bende tüm gözyaşlarımı içime akıtacağım. Bazen de gözyaşlarımı saklamaya çalışacağım çevremdeki tüm insanlardan

Artık öksüz bir çocuğum ve de bu duyguyla yaşamayı öğrenmeye çalışacağım. Çalışacağım diyorum ama alışacağım diyemiyorum. Söyle nasıl derim Anne! Diyemem çünkü ben “Unutmak ihanettir, Unutturmadık unutmayacağız.” diyen bir anlayışın sevdalısıyım. O yüzden ben seni unutacağım ne de seni unutturacağım.

Oğlun Şamil

BAY E’NİN MACERALARI

Hattatoğlu Şamil

Bay E liseden arkadaşım. Her zaman kısa saç kesimine sahipti. Şehirlerin insanı yozlaştırmadığı yıllarda masumiyeti yüzünden okunurdu. Bu yüzden olsa gerek içinde bir kötülük taşımazdı. Bu yüzden başından birbirinden ilginç komik durumlar eksik olmazdı. İşte arkadaşımın yaşadığı iki komik durumu bu yazıma konu edineceğim. Bay E’nin yaşadığı bu komik durumun birine bende şahit oldum. Bay E’nin yaşadığı komik durum ise bana anlattığı bir olaydır. Doğal olarak da arkadaşımın ismini vermeyerek ona Bay E diyeceğim.

Bir Kızdan Telefon Numarası Nasıl İstenir?

Bir ilçeden daha büyük bir şehre gittiğinizde bildiğiniz her değerin değiştiği veya yozlaştığı görülmektedir. İşte Bay E’de kızlara karşı sıkılganlığını ve utangaçlığını şehrin kalabalık atmosferinde yavaş yavaş atmaya başlamıştı.  Kızlara karşı ilgisinin hızla arttığı bir anda mahallesinde bir kızla arkadaş oldu. Kızla arkadaş oldu ama mahalle ortamında rahat rahat görüşemediği için ilk fırsatta kızdan telefon numarasını almaya karar verdi. Bunun için kızın yalnız olduğu bir vakti kollamaya başladı. Neyse kızın sokakta yalnız olduğunu bir anı yakaladı ve kızla Bay E arasında aşağıdaki konuşma geçti:

Bay E: Şeyini verecen mi? Kız şey kelimesinden bir şey anlamadığı ve şey kelimesine farklı bir mana yüklediği için kızın ister istemez morali bozumuş. Bay E tekrar sorar şeyini verecen mi diye. Kız bu soru karşısında ister istemez yüzü kızarır. Bay E’nin aklında sadece telefon numarasını almak vardır. Bu yüzden biraz acemice ve biraz da patavatsızca kıza tekrar sorar: Verecen mi? Kız aynı sorunun üçüncü kez sorulması üzerine renkten renge girer. Sonunda Bay E, kızın kendisini yanlış anladığını fark eder. Hemen telefon numarasını istediğini belirtir. Bu telefon numarasını istediğini anlayınca hemen rahatlar. Çünkü şey kelimesini gelişi güzel kullanınca insanın aklına türlü türlü şey gelir. Bay E kızın telefon numarasını aldı orasını bilme ama ne kadar iyi niyetli olursanız olun kullandığınız kelimelerin anlamına dikkat etmek gerek.

Sekreter, Kimlik Belgesi ve Komik bir Durum

            Bay E bir gün iş başvurusu yapacaktı. Kendisiyle gelmem istedi. Bende tamam dedim ve beraber iş başvurusunu yaptık. Neyse orada sekretere belgeleri verdik ve Adana caddelerinde dolaşmaya başladık. Bay E birdenbire kimlik belgesinin cüzdanında olmadığını fark etti. Bay E hemen iş başvuruda unuttuğunu söyledi. Ben boşver orda kalsın dedim zaten kimlik belgesi oldukça yıpranmıştı dedim. Bu vesileyle yeni bir kimlik çıkartırsın dedim. Bay E ne olur olmaz yanımda olsun dedi. Bizde hemen iş başvurusunu yaptığı yere gittik. Sekretere durumu anlattı. Sekreter masanın üzerine baktı kimlik belgesi yoktu. Sekreter birde dosyaya bakayım dedi. Neyse Bay E’nin dosyasını buldu ve belgeleri karıştırmaya başladı. Neyse dosya içerisinde zımbalandığını gördük. Sekreter tuhaf bir ifadeyle: “Beyefendi hiç kimlik belgesi verilir.” dedi. Bende içimden: “Kimlik belgesi gelişi güzel verilmez ama kimlik belgesi de zımbalanıp dosyaya katılmaz.” ,dedim.

SEN VARSIN ANNEM

“3 Ağustos 2014 tarihinde Hakkın rahmetine kavuşan annem Safiye YAZAN’ın aziz hatırasına yazılmış bir şiir.”

İki bin on dört tarihlerinde,

Gene saygımızda sen varsın annem!

Bu fani dünyadan gittiklerinde,

Anma kaygımızda sen varsın annem!

Haklarını helal eyliyor oğlun.

Allahın yaratmış olduğun kulun…

Cennet-i alaya düştü bu yolun.

Gene duygumuzda sen varsın annem!

Bu acı ölümün eve ulaştı.

Ambulansla cenazesi kavuştu

Hala, teyze, baba, oğlu ağlaştı.

Tespih dilimizde sen varsın annem!

 Ekşiler Köyünden gelme aslıdır.

Yörük, Avşar, Farsak desem neslidir.

Şu günlerde ev hanemiz yaslıdır.

Gidecek yolumuzda sen varsın annem!

Ölümünden veriliyor selâsı.

Ana baba günü oldu burası.

Kiminin yeğeni, oğlu halası…

Tutunacak dalımızda sen varsın annem!

Ağustos ayında oldu sıcaklar.

Tabutuna sarılıyor çocuklar.

Her birisi annem diye kucaklar.

Şükür halimizde sen varsın annem!

Yoğun bakım odasına girmiştin.

Yaşantıyın en sonuna ermiştin.

Hakka canı teslim edip vermiştin.

Gene yerimizde sen varsın annem!

Haklarını helal etti oğlunuz.

Güle güle gidin açık yolunuz.

Cennet-i alada huzur bulunuz.

Gene yanımızda sen varsın annem!

Sizlere emanet olsun babanız.

Hakkın rahmetine vardı anamız.

Beni hatırlasın gene hanemiz.

Ünlü şanımızda sen varsın annem!

 Nice ilaç içtin, nice hap içtin.

En sonunda annem ölümü seçtin.

Teslim ettin canı dünyadan geçtin.

Temiz kanımızda sen varsın annem!

Her gün tansiyon haplarını kullandın.

 Hiç birinden sağlık şifa bulmadın.

Rahmet iledualarla yollandın.

Sağlık canımızda sen varsın annem!

Safiye Yazan’ın ölüm gününde,

Namazı kılındı kıble yönünde.

Kabristana gider millet önünde.

Gene kalbimizde sen varsın annem!

Annem çıkmıyorduk senin sözünden.

Nur cemalin okunurdu yüzünden.

Çok şükür ameliyat oldun gözünden.

Bir tek hanemizde sen varsın annem!

Sen gittin ardından biz de üzüldük.

Cenazenin yanı başa büzüldük.

Hakkın huzuruna öksüz yazıldık.

 Her gün günümüzde sen varsın annem!

Bir yaramaz hastalığa dutuldun.

Yoğun bakım odasına atıldın.

Bu şekere tansiyona katıldın.

İçimizden birimizde sen varsın annem!

Acil bakım diyalize aldılar.

Hemen Başkent Hastaneye saldılar.
Doktor hekim başucunda kaldılar.

Kalbimiz hatıramızda sen varsın annem!

Kozan’daki hastaneye baktılar.

Serum iğne her yanına taktılar.

Sevenlerin sana sahip çıktılar.

Üzüm bağımızda sen varsın annem!

Bu hastalık günden güne bitirdi.

Kocan hastaneye aldı götürdü.

Ambulansla cenazeni getirdi.

Başımız tacında sen varsın annem!

Der Cumali burada sonunu söyler!

Dinleyen okusun burada beyler.

Ozanımda Haktan rahmetler diler.

Bizimde ne olacak sonumuz annem!

Çukurova Halk Ozanımız

 Ceyhanlı Âşık Cumali Minğan

BU YÜZDEN

Dalgaların ahengi

Ve

Güneşin kızıllığı,

Saçlarına düşmüş.

Bir sonbahar akşamı gibi

Hüzünlü ve suskun.

Ve bir  o kadar da güzeldin .

.

Bu halinden midir ne?

Her gün bir başka  seviyorum seni.

Bu yüzden olsa gerek,

Suskunluğum ve çaresizliğim.

Hasan Topuz-Şamil Yazan

AHMET KAYTANCI’NIN HACIN OLDU KANLI KUYU İSİMLİ KİTABI ÜZERİNE NOTLAR

Şamil YAZAN

Araştırmacı-Yazar

Ermeni Sorununu çok boyutlu inceleme gibi bir düşüncemiz yoktur. Ermeniler Ermeni Sorununu dünya gündemine getirince bizim araştırmacılar hemen olayı araştırmaya başlarlar. Nitekim Ermeniler “1909 Adana Olayları”nı dünya gündemine getirmeye başlayınca bizim akademisyenlerde hemen olayı araştırmaya başlamışlardı. Hemen bu konuda birkaç eserin yayınlandığını gördük. Gördük ama bizim akademisyenlerin “1909 Adana Olayları”nı çok boyutlu incelemedikleri de görülmektedir. Zaten bu konu da çok çalışma yoktur. Yapılan çalışmalar genelde birbirini tekrar edip durmaktadır. İşte bu açıdan baktığımızda Ahmet Kaytancı’nın “Hacın Oldu Kanlı Kuyu” isimli eseri önemi bir kat daha artmaktadır. Çünkü Ahmet Kaytancı bu eseriyle Ermeni Sorunun Türk Milleti üzerine sosyolojik ve psikolojik yansımalarını vermektedir. Ahmet Kaytancı Ermenilerin yoğun olarak yaşadığı Adana’nın Saimbeyli ilçesinde doğmuş ve büyümüştür. Zaten yapı olarak yaşadığı bölgeye de ilgi duyan ve yaşadığı bölgeyi seven biri olan Ahmet Kaytancı Ermenilerin 20. yüzyılda Türklere yaptığı işkenceleri halkla konuşarak bir derleme yapmıştır. İşte bu yazımızın konusu Ahmet Kaytancı’nın “Hacın Oldu Kanlı Kuyu” isimli kitabı üzerine olacaktır.

Kitap Tema Yayınlarından 2008 tarihinde çıkmıştır. Kitap 141 sayfadır. Kitap Ermenilerin yaptıkları işkenceleri gören kişilerle yapılan sohbetler neticesinde derlenmiştir. Ahmet Kaytancı kitabı yazılış gayesini önsözdeki şu cümlelerle özetlemektedir:

”Bizler yanan yüreklerimizin ateşini kahramanlık türküleri ile söndürmeye çalışırken, başkaları ihanet ateşlerini gözyaşlarını ile alevlendirdiler. Timsah gözyaşlarının farkına varamayanlara kızmaktansa sakladığımız gözyaşlarımız ile evlatlarımıza acı gerçekleri anlatmak zorundayız.”

Kitap on sekiz bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Saimbeyli ilçesinin 1909 tarihindeki yapısı hakkında bilgi verilmektedir. Bu bilgilerin 1909 tarihli Adana Vilayet Salnamesinden alındığı anlaşılmaktadır. Verilen bilgilerden Saimbeyli’nin o tarihlerdeki adının Hacın olduğunu anlamaktayız. Adana Vilayet Salnamelerinden alınan bilgilerden Saimbeyli’nin nüfus, ekonomik, eğitim ve coğrafi yapısı hakkında bilgi alabilmekteyiz.

            İkinci bölüm “Savaşa Zorlanan Bir Milletin Dramı” adını taşımaktadır. Bu bölümde Ermeni Meselesinin nasıl ortaya çıktığı vurgulanmaktadır. Üçüncü  “Doğanbeyli’de Bir Gün” adını taşımaktadır. Ahmet Kaytancı Saimbeyli tarihini en iyi bilenlerin başında gelmekteydi. Nitekim Saimbeyli’ye araştırma yapmak isteyen kişiler muhakkak onun kapısını çalardı. Nitekim TRT’den Mustafa Bey’e Saimbeyli’deki çekimler için yardım etmiştir. Doğanbeyli Köyü’nde giderek orada Ermenilerin yaptıkları zulümleri birebir yaşayan insanlarla röportaja yapmışlardır. Özellikle Çirişli Bekir ve Mustafa Şahin’in anlattıkları tüyler ürperticidir. Dördüncü bölüm “Himmetli’den Hakkı Metli” adını taşımaktadır. Bu bölümün adından anlaşılacağı gibi Hakkı Metli Beyin verdiği bilgilerden oluşmaktadır. Hakkı Bey Ermenilerden bahsederken Bizim Ermeniler demesi bir zamanlar Türklerle Ermenilerin barış içinde yaşadığını göstermektedir. Hakkı Beyin verdiği bilgilerden Ermenilerin Türklerin mallarını zorla el koydukları anlaşılmaktadır. Beşinci bölüm “Kandilli’den Medine Nine” adını taşımaktadır. Kandilli Köyünden Medine Nine’nin Saimbeyli’ye mal satmaya gittiği ve bazılarının mallarını ucuz satıp köy döndüğünü ve bazılarının satmakta işi geciktirdikleri yüzünden daha sonradan Ermeniler tarafından şehit edildikleri anlatmıştır. Altıncı bölüm “Çerkez Ali” adını taşımaktadır. Bu bölümde Çerkez Ali’nin kimliği hakkında bilgiler verilmektedir: Yedinci bölüm “Babamın Gözyaşları” adını taşımaktadır. Bu bölümde yazarın babasının anlattıkları not edilmiştir. Bu bölümün en büyük özelliği Melek Hanımın Ağıtının hikayesi ve ağıtın tamamının verilmiş olmasıdır. Bu ağıt Ermeniler tarafından 1920 tarihinde Saimbeyli’de şehit olan Melek Hanımın bohçasından çıkmıştır. Aslında kitapta ismini bu şiirde geçen bir cümleden almıştır. Aşağıya üç kıtasını sizler için alıyorum:

"Hacın oldu kanlı kuyu,

Uyu Osman oğlum uyu!

Hücumunan alınmadı,

Yıkılası Sultan Suyu.

Kara Osman'ın ağa mesudum

Bunları ben elimle verdim.

Bu ne hikmet ey Allahım

Gavura el aman dedim.

Amir memur demediler

Hep bir ipe bağladılar

Bekiroğlu Dede Ağa'yı

Demir ilen dağladılar.”

Sekizinci bölüm “Havaca” adını taşımaktadır. Havaca yazarın babaannesi olmaktadır. Bu bölüm bir kadının yaşadığı dramı anlatmaktadır. Dokuzuncu bölüm “Gelin Ayşe” adını taşımaktadır. Genç bir kızın gelin oluşu ve Ermeniler tarafından katledilişi anlatılmaktadır. Onuncu Bölüm “Mercimek Mehmet” adını taşımaktadır. Mehmet Bey Ermeni zulümlerine şahit olmuş bir kişi. Bu yüzden Bizim Ermeniler diye tabir olunan Ermenilerin Türklere nasıl düşman oldukları ve özellikle kadınlara ve çocuklara nasıl işkence ettikleri ağlayarak anlatmaktadır. On birinci bölüm “Hüseyin Emmi” adını taşımaktadır. Hüseyin Emmi’nin ailesi Erzurum’dan Ermeni zulmünden kaçmıştı. Ama Ermeni zulmü onu ve ailesinin peşini Saimbeyli’de de bırakmamıştı. Çünkü Hüseyin Emmi’nin babası Ermeniler tarafından katledilmiştir. On ikinci bölüm “Kör Ali” adını taşımaktadır. Kör Ali’nin kör lakabını almasının hikâyesi ve evinin Ermeniler tarafından yakılması anlatılmaktadır. On üçüncü bölüm “Pan Mehmet” adını taşımaktadır. Pan Mehmet, I.Dünya Savaşında Yemen’e gitmiş ama geri döndüğünde karısının ve çocuklarının Ermeniler tarafından katledilmiş cesetlerini görmüştür. Bir baba ve bir eş için eşinin ve çocuklarının katledilmiş cesetlerini görmek kadar zor bir şey olamaz. On dördüncü bölüm “Mehmet Baykal” ve “Mehmet Baykal’ın Anlattıkları” adını taşımaktadır. Mehmet Baykal 1920 Saimbeyli Savaşını görmüş ve Saimbeyli’nin 1920 öncesi hakkında bilgi sahibidir. Mehmet Baykal Beyin aydın bir insan olduğu anlaşılmaktadır. Çünkü yaşadıklarını ve Saimbeyli hakkında bildiklerini on dokuz maddelik yazıya dökmüştür. İşte bu notları Ahmet Kaytancı’ya tarihe not düşmesi için emanet etmiştir. On beşinci bölüm “Dişçi Ahmet’in Anlattıkları” adını taşımaktadır. Ahmet Saygılı Fransızların Çukurova’yı işgal ettiği zamanlarda bir çocuktur. İşte bu bölüm bir çocuğu gözünden Ermenilerin bölge insanın nasıl zulümler yaptıklarını anlatmaktadır. Özellikle Kirkor denilen Ermeni’nin Türk köylerine nasıl bir zulüm yaptığını tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktadır. On altın bölüm “Teke Hasan” adını taşımaktadır. Hasan Bey bu kitap içerisindeki hikâyeler içerisinde en ilginç olandır. Çünkü Hasan Bey 1920 tarihinde Saimbeyli esir olarak tutulan Türklerden kurtulan tek kişidir. Bu yüzden onun anlattıkları tarihi bir değer taşımaktadır. On yedinci bölüm “Kana Doymadılar” adını taşımaktadır. Bu bölüm kitabın sonuç bölümü sayılır. Savaşın bittiği ertesi yıl dağlara saklanan Ermeniler dağlara yaylaya çıkmaya giden insanımızı katletmişlerdir.

Sonuç olarak Çukurova’da Ermenilerle savaşın en yoğun geçtiği yer Saimbeyli’dir. Çünkü Ermeniler, Saimbeyli’nin merkezinde yoğun olarak yaşamaktaydı. Batılıların kışkırtmalarıyla Ermeniler Türklere düşman olmuşlardır. Bu yüzden Anadolu’da Ermeni Devleti kurabilmek için Türklere çeşitli zulümler yapmışlar ve Türkleri yerlerinden yurtlarından etmeye çalışmışlardır. İşte bu açıdan bakıldığından Ermeni zulümlerinin hangi boyutlara kadar varabildiğini göstermesi açısından önemli bir kitaptır. Ahmet Kaytancı’nın daha sonraları bu kitaba yeni bilgiler ekleyerek “Hacın Yanık Şehrin Hikâyeleri” adı altında 2010 tarihinde Adana yayınlamıştır.

NOT: Bu kitabı internet ortamından da okuyabilirsiniz. http://hacinli.blogspot.com.tr/

Ayrıca yazar hakkında bilgi için bakınız: http://hacinli.blogspot.com.tr/2013/04/yazar-hakkinda.html

SOMA GERÇEĞİ İLE YÜZLEŞEBİLMEK

Şamil YAZAN

Türkiye gündemi cumhurbaşkanlığı seçimi idi. Başbakan Erdoğan cumhurbaşkanlığına aday olacak mı? Muhalefet partileri nasıl bir aday çıkaracaktı. Ama Soma’dan gelen haberle Türkiye’nin gündemi hemen değişiverdi. Olayı ilk zamanlarda fazla önemsemedik. Olayı sıradan maden kazası olarak değerlendirdik. Hatta maden kazasında olsa olsan beş on kişinin ölmüş olabileceğini düşünüyordu. Oysa maden kazasından haberler geldikçe işin vahameti anlaşılmaya başlandı. Olayın sıcaklığında başbakanımız her zamanki gibi krizleri idare etmekten uzak bir edayla o bilinen sözü söyledi:”Bunlar olağan şeylerdir. Literatürde iş kazası denilen bir olay vardır. Bunun yapısında fıtratında bunlar var.”

Başbakanın bu açıklamaları bana İslam dünyasının yüzyıllardır tartıştığı itikadi mezhepler olan Maturidilik ve Eşarilik anlayışını hatırlattı. Eşariliğe göre insanın aklı hiçbir zaman gerçeğe ulaşamaz bu yüzden insan ancak kayıtsız şartsız inanmakla mutlu olabileceğini ileri sürer. Maturidilik anlayışının kurucusu olan İmam Maturidi’ye göre, akıl, sadece dinî bilginin kaynağı değil, aynı zamanda genel bilginin ve ahlaki bilginin de kaynağıdır. İşte bu iki zıt anlayış geçmişten günümüze İslam dünyasının fikri yapısını etkilemiştir. Hatta Osmanlı Devletinin yıkılmasında Eşarilik anlayışının etkileri olduğu vurgulanmaktadır. Nitekim Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı almasıyla İslam dünyasının önde gelen Eşari âlimleri İstanbul’a getirtilmiştir.  İstanbul’a gelen Eşarî alimleri Osmanlı medreselerinden akli ilimleri ( matematik ve fizik gibi..) dışlanmasına neden olmuşlardır.İşte akla önem verilmemeye başlandığından beri Türkiye’deki Siyasal İslamcılar deprem, yangın, deprem, trafik kazası gibi olaylarda yaşanan can kayıpları takdir-i ilahi veya kader olarak yansıtır olmuşlardır.Aslında İslam dünyasında devlet adamlarının en küçük olaylarda bile sorumluluk duymaktaydılar. Nitekim bu duruma en iyi örnek Hz. Ömer’dir.Hz Ömer’in devlet sorumluluğu ile anlatılan  bir olayda:

Hz. Ömer (R.A.) tebdili mekân mahalle aralarında gezerken çocuk ağlamaları gelen bir kapının önünde durur ve bir süre dinler ve kapıyı vurarak içeri girer. Gördüğü manzara karşısında şaşkına döner. Bir yaşlı kadın ocaktaki tencerede bir şeyler pişiriyor. Küçük çocuklarsa eteğine yapışarak ağlıyorlardı...

Hz. Ömer (R.A. ): kadına bu çocuklar niye ağlıyor diye sorar.

Kadın: çocukların aç oldukları için ağladıklarını söyler.

Hz. Ömer (R.A.): peki niçin pişirdiğin yemekten vermiyorsun der

Kadın: kocam ve oğlum şehit, bu çocuklarda oğlumun yetimleri, son yiyeceğimiz iki gün önce bitti. Tencerede de taş kaynatıyorum ki çocuklar avunur uykuya dalar diye” der

Hz. Ömer daha da şaşırarak “peki kimseden yardım talep etmedin mi?” der.

Kadın: varlıklı bir aileden geldiğini, yardım talep etmeye utandığını söyler ve Hz. Ömer’e beddualar etmeye başlar. “Ömer şimdi rahat yatağında uyuyor, bizim halimizi düşünmüyor” der;

Hz. Ömer: ana, Hz. Ömer’in nerden haberi olsun der

Kadın: o İslam’ın halifesi, kocamı, oğlumu, savaşa gönderirken biliyordu da şimdimi bilmeyecek der.

Hz. Ömer: haklısın ana siz burada biraz bekleyin der ve gidip kendi sırtıyla taşıdığı un ve yağı getirip kadına verir. Daha sonra kadına ve yetimlere maaş bağlatır.

Hz. Ömer:“Fırat kıyısında bir koyun helak olsa, Allah bunu Ömer’den sorar diye korkarım.””diye adalet anlayışını ve sorumluluk anlayışını ortaya koymaktadır.

Neyse biz gelelim Soma olayıyla yüzleşmek meselesine. Soma bir gerçeği de ortaya çıkarmıştır ki biz acıyı bile paylaşmasını bilmiyoruz. Nitekim sosyal medyada bazı gençlerin yüzlerine ve göğüslerine kömür renginde şekiller çizerek fotoğraflarını paylaşmaları bunun en büyük göstergesidir. Bu yüzden Soma acısını bile paylaşamayan bir toplumun soma ile yüzleşmesini beklemek herhalde hayalperestlik olur. Soma olayının sorumlusu olarak sadece şirket yöneticileri ve çalışanlarının suçlu ilan edilmesi bile bu olayla yüzleşemeyeceğimizi göstergesidir. Peki, Maden güvenliği yasalarını adam akıllı yapmayan milletvekilleri. Madenleri adam akıllı denetlemeyen müfettişler. Soma olayı öncesinde madenlerde yaşanan kazaları araştırmak için komisyon kurulmasına yönelik teklif veren muhalefetin önergesini kabul etmeyen iktidar milletvekilleri suçsuz mu? Anlaşılan o ki bu olayın faturası birkaç şirket çalışanlarına ve yöneticisine çıkacak. Soma olayında ölen kişilerin ailelerine çeşitli yardımlar yapılacak. Birkaç hafta sonrada bizler de yavaş bu olayı unutmaya başlayacağız. Bu da ilah-i takdir (veya kader) olsa gerek..